Sevgi ve ışıkla yazan kalemler...
Tatlı Cadı
Lerna Kaprielyan BağdasaroğluLerna Kaprielyan Bağdasaroğlu

Biraz Pagan Biraz Şaman...

25 Mart 2016, Cuma - 12:07
İsa Mesih'in dirilişinin kutlandığı Paskalya bayramımız bu pazar. Kilise çıkışı ailemize, tanıdıklarımıza "Krisdos Haryav i Merelotz" (Mesih ölümden dirildi) diyeceğiz, karşımızdaki büyüğümüz de "Orhniyal e Harutyun Krisdosi" (Mesih'in göğe yükselişi kutlu olsun) şeklinde karşılık verecek. 40 gün boyunca günaydın, merhaba yerine bu şekilde selamlaşıp İsa Mesih'in dirilişini müjdeleyeceğiz birbirimize.  
Paskalya dönemi doğu ve batı kiliseleri arasında zaman farklılıkları olmakla beraber, yaklaşık olarak Mart sonundan Nisan sonuna kadar olan döneme denk gelir. Her sene sabit bir tarihte gerçekleşmeyen ve dünya kiliselerinin çoğunda Pazar günü kutlanan Paskalya Günü, Kıyam Yortusu, Diriliş Günü ya da Diriliş Pazarı olarak da adlandırılır. Paskalya, perhizle geçen beş haftalık (Büyük Perhiz) bir hazırlık dönemi ile son haftayı (Kutsal Hafta) kapsar ve paskalya günü (Diriliş Günü) sona erer. Perhiz sadece yeme içmeden ibaret değildir, ruhen de oruca girilir. Etrafa belli etmeden, içselleştirilerek tutulur. Peki paskalya tavşanı nedir? Hristiyanlar niye yumurta boyar? Dini bir vecibe midir?
Yok efendim, değildir. Bilir kişi değilim tabii ancak bir süredir okuduğum kitaplardan yola çıkarak kısaca şöyle özetleyebilirim; günümüzde İbrahimî Dinler'in (Tek Tanrılı Dinler; Musevilik, Hristiyanlık, İslâm) hepsinde olduğu gibi Hristiyanlığa da kadim dinler döneminden geçen bazı pagan (Tek tanrılı dinler dışındaki çok tanrılı dinler Paganizm, inananlarına da pagan denir) gelenekleri vardır. Mesela İslâm Dini'nde Kur'an müzikle okunmaz. Ancak şaman (Şamanizm; varlığı tüm insanların tarihinde erken taş devrine ve daha da geriye kadar kanıtlanabilen, inisiyasyon içeren bir vecd ve trans tekniği. Şaman; ruhlarla insanlar arasında iletişim kuracağına inanılan kişi) geleneğinin devamı olarak Anadolu'da Hz. Muhammed ve Hz.Ali'nin hayatları müzikle okunmaktadır.
Mevlüt ve İlahiler sadece Anadolu'da uygulanan müzikli anlatımlardır. İslâm dininde ölünün ardından mevlit merasimi gibi bir uygulama yoktur. Gelelim sorularımızın cevaplarına. Yumurta kadim kültürlerde dünyanın yeniden canlanmasının sembolü olarak kullanılır. Antik Mısır ve İran'da halk ilkbaharın gelişini müjdelemek ve  yeniden doğan tabiatla birlikte iyilik, şans, bolluk ve bereket getirmesi için boyalı yumurta hediye edermiş birbirine.
Bu gelenek daha sonra Hristiyanlığa geçmiş. Tavşan ise doğurganlığı ve bereketi simgeler. Çocukları sevindirmek için tavşan şeklinde çikolata alınması, bayram tebriğine gelen akraba ve dostlara iyilik ve şans getirmesi için rengarenk yumurtalar verilmesi, evlerde pişen mis kokulu paskalya çöreği ikram edilmesi adettendir. Birlikte edilen dua sonrası ailece yenecek yemekte, kimin daha şanslı olacağını görmek için yumurtalar tokuşturulur. Küçüklerin en sevdiği an budur. Kutsal kitaplarda (Zebur, Tevrat, İncil, Kuran-ı Kerim) yazmayan ancak uyguladığımız ne çok gelenek var öyle değil mi? Araştırıp, kökenini öğrenip, iyi niyetle sürdürdüğümüz adetlerin hayatımıza renk kattığını inkar edebilir miyiz?                                                          
Zor günlerden geçiyoruz. Gündemimiz karmakarışık. Hop oturup hop kalkıyoruz. İsa Mesih'in dirilişini kutlayacağımız şu günlerde, insanlığa barış, sağduyu ve huzur diliyorum.   
Happy Easter, Krisdos Haryav i Merelotz, Hristos Anesti, Buona Pasqua, Felices Pascuas, Joyeuses Pâques tüm inanan dostlara..